อะไรคือ Process Safety Management (PSM) Audit

PSM คือ การตรวจสอบการจัดการความปลอดภัยของกระบวนการ เป็นการประเมินอย่างเป็นระบบของบริษัทเพื่อให้แน่ใจว่าปฏิบัติตามกฎระเบียบ (compliance) ระบุจุดอ่อน และปรับปรุงประสิทธิภาพความปลอดภัยของกระบวนการ ซึ่งมีวัตถุประสงค์หลักคือ ช่วยป้องกันการเกิดอุบัติเหตุขนาดใหญ่ Major Accident Event (MAE) เช่น ไฟไหม้ การระเบิด การปล่อยสารพิษ และเหตุการณ์อันตรายอื่นๆ ในอุตสาหกรรมที่ทำงานกับสารเคมีอันตราย
ดังนั้นจะสรุปถึงวัตถุประสงค์ของ PSM
- Compliance verification หรือการสอบเทียบกับเกณฑ์มาตราฐาน โดยรับรองว่าสถานที่ปฏิบัติตามมาตรฐาน เช่น OSHA PSM (29 CFR 1910.119), CCPS RBPS, API RP 750 หรือกฎระเบียบด้านความปลอดภัยที่เกี่ยวข้องอื่นๆ
- Identify weakness หรือค้นหาจุดอ่อนของกระบวนการ หรือสัญญาณเตือนของปัญหา weak signal หรือความล้มเหลวในการดำเนินการขององค์ประกอบ PSM ก่อนที่เหตุการณ์จะเกิดขึ้น
- Improve Safety Performance หรือการปรับปรุงประสิทธิภาพด้านความปลอดภัย โดยช่วยให้สถานประกอบการเสริมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัย Safety Culture วินัยในการปฏิบัติงาน และการจัดการความเสี่ยง
- Prevent Major Accident Event หรือการป้องกันอุบัติเหตุร้ายแรง โดยลดความเสี่ยงของเหตุการณ์ร้ายแรงเช่นไฟไหม้ การระเบิด หรือการปล่อยสารเคมีอันตรายสู่พื้นที่ทำงาน
- Ensure Continuous Improvement หรือการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง โดยให้คำแนะนำในการปรับปรุงขั้นตอน working procedure improvement การฝึกอบรม training และโปรแกรมความสมบูรณ์ทางกล mechanical/asset integrity
Process Safety Management (PSM) Elements
มาตรฐานการจัดการความปลอดภัยในกระบวนการของ OSHA (PSM) (29 CFR 1910.119) ประกอบด้วย 14 องค์ประกอบสำหรับการจัดการอันตรายที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีที่มีอันตรายสูง องค์ประกอบเหล่านี้คือ:

- Employee Participitation หรือการมีส่วนร่วมของพนักงาน เพราะการมีส่วนร่วมของพนักงานมีความสำคัญมากในการพัฒนาและดำเนินการ PSM
- Process Safety Information (PSI) หรือข้อมูลความปลอดภัยของกระบวนการ โดยจะประกอบไปด้วยข้อมูลสารเคมี เทคโนโลยีกระบวนการผลิต อุปกรณ์หรือเครื่องจักร

- Process Hazard Analysis (PHA) หรือการวิเคราะห์อันตรายของกระบวนการ ซึ่งคือการระบุและประเมินอันตรายของกระบวนการ โดยใช้เทคนิค HAZOP, What-If หรือ FMEA

- Operating Procedure หรือขั้นตอนการปฏิบัติงาน โดยต้องมีการกำหนดแนวทางการปฏิบัติงานที่ปลอดภัยสำหรับสถานการณ์ปกติและสถานการณ์ฉุกเฉินอย่างชัดเจน
- Training หรือการฝึกอบรม โดยเพื่อให้พนักงานเข้าใจวิธีการทำงานอย่างปลอดภัยและขั้นตอนปฏิบัติตัวในขณะสถานการณ์ฉุกเฉิน
- Contractor Management หรือการจัดการความปลอดภัยของผู้รับเหมาเมื่อทำงานในสถานที่
- Pre-Startup Safety Review (PSSR) หรือการตรวจสอบความปลอดภัยก่อนเริ่มต้นทำงาน โดยการรับรองความปลอดภัยก่อนเริ่มกระบวนการใหม่หรือกระบวนการที่มีการปรับปรุงนั้นมีความสำคัญมาก
- Mechanical Integrity (MI) หรือความสมบูรณ์ทางกล คือการรักษาความน่าเชื่อถือของอุปกรณ์ต่างๆผ่านการตรวจสอบและการบำรุงรักษา
- Hot Work Permit หรือใบอนุญาตทำงานที่สร้างความร้อน เพราะการตรวจสอบความเขี้ยวของการควบคุมอันตรายจากไฟ จะสามารถลดอันตรายจากการเกิดเพลิงไหม้และการระเบิดจากงานได้อย่างเป็นจำนวนมาก
- Management Of Change (MOC) หรือการจัดการการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในระบบ โดยเน้นไปที่การประเมินผลกระทบด้านความปลอดภัยก่อนการปรับเปลี่ยนกระบวนการ และหลังการเปลี่ยนแปลงกระบวนการ
- Incident Investigation หรือการสอบสวนเหตุการณ์ โดยวัตถุประสงค์เพื่อการวิเคราะห์เหตุการณ์อย่างถูกต้อง เพื่อป้องกันการเกิดเหตุการณ์ซ้ำในอนาคต
- Emergency Planning and Response หรือการวางแผนและตอบสนองฉุกเฉิน เพราะการเตรียมพร้อมและตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินอย่างเหมาะสมจะช่วยลดความรุนแรงของเหตุการณ์
- Compliance Audit หรือการตรวจสอบความสอดคล้อง เพราะหนึ่งในการสร้างประสิทธิภาพด้าน PSM คือการประเมินประสิทธิภาพอย่างสม่ำเสมอ
- Trade Secrets หรือความลับทางการค้า โดยการรับรองว่าข้อมูลความปลอดภัยของกระบวนการของบริษัทจะถูกแสดงออกมาแบบตรงไปตรงไม ไม่มีข้อจำกัด
ตัวอย่าง Process Safety Information (PSI) Audit
หัวข้อที่ Auditor ควรตรวจสอบ ได้แก่
| Context | Audit Criteria | หัวข้อที่ควรตรวจสอบ |
| ภาพรวม PSI ที่เอาไปใช้ในการศึกษา PHA | OSHA PSM 29 CFR 1910.119(d) | – Date of PHA vs PSI – Completeness of PSI in PHA เช่น ข้อมูลของอันตรายของสารที่เอามาใช้ในกระบวนการ เทคโนโลยีกระบวนการผลิต เครื่องจักรในกระบวนการผลิต |
| ข้อมูลของสารอันตราย | OSHA PSM 29 CFR 1910.119(d)(1) | – Material Safety Data Sheet (MSDS) of highly hazardous chemical ว่ามีข้อมูลสำคัญ เช่น Toxicity, Permissible exposure limit, Physical data, Reactivity data เป็นต้น |
| ข้อมูลของกระบวนการผลิต | OSHA PSM 29 CFR 1910.119(d)(2) | – Date of Process Flow Diagram (PFD) vs Modification – Maximum inventory in PSI vs PHA – Availability of Safe upper and lower limit of all mode operation เช่น normal, start-up, shutdown – Safe upper and lower limit data vs set-point in DCS – Availability of consequence if process deviation เช่น HAZOP, QRA |
| ข้อมูลของเครื่องจักรในกระบวนการผลิต | OSHA PSM 29 CFR 1910.119(d)(3) | – Date of Piping & Instrument Diagram (P&ID) vs Modification – Flow scheme ของ PFD vs P&IDs – Site survey actual equipment vs Hazardous Area Classification (HAC) drawing – Design PSV vs worst case design scenario vs modified process equipmen |
Process Safety Management (PSM) Elements Audit

Process Hazard Analysis (PHA) Audit
บทความเรื่อง PHA Audit กล่าวถึงความสำคัญของ Process Hazard Analysis (PHA) Process ต่อ PSM พร้อมทั้งเสนอหัวข้อที่ต้องตรวจสอบในระหว่าง Audit รวมถึงให้ตัวอย่าง Finding พร้อม Recommendation ของ PHA Audit ที่พบเจอได้บ่อย เพื่อให้มั่นใจว่ากระบวนการ PHA ไม่ได้เป็นเพียงเอกสารในตู้ แต่เป็นเกราะป้องกันชีวิตและทรัพย์สินที่ใช้งานได้จริง

Process Safety Information (PSI) Audit
บทความเรื่อง PSI Audit กล่าวถึงความสำคัญของ Process Safety Information (PSI) Process ต่อ PSM พร้อมทั้งเสนอหัวข้อที่ต้องตรวจสอบในระหว่าง Audit รวมถึงให้ตัวอย่าง Finding พร้อม Recommendation ของ PSI Audit ที่พบเจอได้บ่อย เพื่อให้มั่นใจว่าฐานข้อมูล PSI ไม่ได้เป็นเพียงเอกสารในตู้ แต่เป็นเกราะป้องกันชีวิตและทรัพย์สินที่ใช้งานได้จริง

Management Of Change (MOC) Audit
บทความเรื่อง MOC Audit กล่าวถึงความสำคัญของ Management Of Change (MOC) Process ต่อ PSM และให้ตัวอย่าง Finding พร้อม Recommendation ของ MOC Audit ที่พบเจอได้บ่อย พร้อมทั้งให้ Weak Signals เพื่อให้ตรวจจับปัญหาได้อย่างรวดเร็วและมั่นใจว่ากระบวนการ MOC สามารถป้องกันการเกิด Unathorized Change กับ Incident from Change ได้จริงๆ
Proocess Safety Management (PSM) Elements Audit

Mechanical Integrity (MI) Audit
บทความเรื่อง MI Audit กล่าวถึงความสำคัญของ Mechanical Integrity (MI) Element ต่อ PSM และให้ตัวอย่าง Finding พร้อม Recommendation ของ MI Audit ที่พบเจอได้บ่อย พร้อมทั้งให้ Weak Signals เพื่อให้ตรวจจับปัญหาได้อย่างรวดเร็วและมั่นใจว่ากระบวนการ Maintenance Process สามารถบำรุงรักษาสุขภาพของเครื่องจักรให้ทำงานได้ตามความต้องการจริงๆ

Permit To Work (PTW) Audit
บทความเรื่อง PTW Audit กล่าวถึงความสำคัญของ PTW Process ต่อ PSM และให้ตัวอย่าง Finding พร้อม Recommendation ของ PTW Audit ที่พบเจอได้บ่อย พร้อมทั้งให้ Weak Signals เพื่อให้ตรวจจับปัญหาได้อย่างรวดเร็วและมั่นใจว่ากระบวนการ Permit To Work Process สามารถทำงานได้อย่างปลอดภัยจริงๆ

Emergency Response (ER) Audit
บทความเรื่อง ER Audit กล่าวถึงความสำคัญของ Emergency Response (ER) Process ต่อ PSM พร้อมทั้งให้ตัวอย่าง Finding พร้อม Recommendation ของ ER Audit ที่พบเจอได้บ่อย เพื่อให้มั่นใจว่ากระบวนการ Emergency Response สามารถบรรเทาความรุนแรงของ Incident ได้จริงๆ