Process Hazard Analysis (PHA) Audit

Process Hazard Analysis (PHA) หรือ การวิเคราะห์อันตรายของกระบวนการ เป็นหนึ่งในหัวใจในกระบวนการ Process Safety Management (PSM) ซึ่งวัตถุประสงค์ของ PHA คือ การชี้บ่งอันตราย การวิเคราะห์ระดับความอันตราย การหาระบบป้องกัน เพื่อป้องกันอันตรายเช่น สารเคมีรั่วไหล ไฟไหม้ การระเบิดเป็นต้น

Process Hazard Analysis (PHA) Audit

Process Hazard Analysis (PHA) Audit คือการตรวจสอบ หาจุดที่ไม่สอดคล้องตามเกณฑ์ที่กำหนด เพื่อลดโอกาสการเกิดอันตราย โดยหัวข้อที่ควรตรวจสอบภายใต้ Process Hazard Analysis (PHA) ได้แก่

Context

หัวข้อที่ควรตรวจสอบ

Audit Criteria

เทคนิค PHA

– ความเหมาะสมของการเลือกเทคนิค PHA ต่อความซับซ้อนของกระบวนการ เช่น What-If, Checklist, HAZOP, FMEA, FTA, หรือเทคนิคอื่นที่เหมาะสม

OSHA PSM 29 CFR 1910.119(e)

วันที่ทำ PHA (ในกรณีที่ยังทำไม่ครบ)

– ถ้าเจอบางกระบวนการยังไม่ผ่านการทำ PHA ควรเลือกทำตามลำดับความอันตราย

OSHA PSM 29 CFR 1910.119(e)

ความสมบูรณ์โดยรวมของ PHA

– Residual risk อยู่ใน ALARP
– Qualified chairman
– At least one experienced operator on the process that is being assessed

OSHA PSM 29 CFR 1910.119(e)

ความถูกต้องของข้อมูลที่ใช้ทำ PHA

– Maximum intended inventory
– All modes of operation
– Latest infomation (S.O.P, MOC, etc)
– Revalidation timing (Interval 5 years)

OSHA PSM 29 CFR 1910.119(e)

ความถูกต้องของข้อมูลที่ใช้ทำ PHA (สาเหตุของอันตราย)

– Process deviation includes previous incidents and history of near-misses
– Human Factor

OSHA PSM 29 CFR 1910.119(e)

ความถูกต้องของข้อมูลที่ใช้ทำ PHA (ความรุนแรง)

– Worst-case consequences without safeguards
– Qualitative severity evaluation

OSHA PSM 29 CFR 1910.119(e)

ความถูกต้องของข้อมูลที่ใช้ทำ PHA (ระบบป้องกัน Safeguard)

– Prevention safeguards, such as detection
– Mitigation safeguards, such as facility siting
– Safeguards credit validation
– The availability of FERA or dispersion study if there is a new potential release source

OSHA PSM 29 CFR 1910.119(e)

ความถูกต้องของข้อมูลที่ใช้ทำ PHA (คำแนะนำเพิ่มเติม Recommendation)

– Recommendation tracking system
– How to specify the action closing due date
– Effectiveness of closing actions on time
– Properly documented
– Observe the actual site status
– Interview the site person and check the effective communication

OSHA PSM 29 CFR 1910.119(e)

ตัวอย่างปัญหาที่พบบ่อยในระหว่าง Process Hazard Analysis (PHA) Audit

ปัญหาด้านความชัดเจนของแนวทางในการเลือกใช้ PHA

  • Finding: พื้นที่ปฏิบัติงานไม่มีแนวทางหรือเกณฑ์ที่ชัดเจนว่าเมื่อใดถึงจะมีความจำเป็นต้องประเมินความเสี่ยงด้วยเทคนิค HAZID หรือ HAZOP (HAZID กับ HAZOP Study มีวัตถุประสงค์กับประโยขน์ที่ได้แตกต่างกัน) ซึ่งการขาดการประเมินความเสี่ยงด้วย HAZID/HAZOP อย่างเหมาะสมก่อนดำเนินการ อาจนำไปสู่อุบัติเหตุที่รุนแรงขึ้นได้
    • Recommendation: ถ้ากระบวนการมีส่วนที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีอันตรายร้ายแรง (Highly hazardous chemicals) ในปริมาณที่ถึงเกณฑ์มาตรฐาน (Threshold quantities) ตามข้อกำหนดของ OSHA PSM หรือ EPA จำเป็นต้องมีการทำ PHA สำหรับกระบวนการนั้นเสมอ และการประเมิน PHA จะต้องได้รับการทบทวนและอัปเดต (Revalidate) อย่างน้อยทุกๆ 5 ปี ตาม OSHA PSM 29 CFR 1910.119 ส่วนการเลือกใช้ระหว่าง HAZID (หรือ Preliminary Hazard Analysis – PreHA) กับ HAZOP นั้น ตัดสินใจเลือกจากข้อมูลที่มีในปัจจุบัน, ระยะของโครงการ, และความต้องการระดับความละเอียดของการประเมิน
      • HAZID / PreHA: เหมาะสำหรับใช้ใน ช่วงเริ่มต้นของโครงการ (เช่น การออกแบบแนวคิด หรือช่วง Front End Loading) ซึ่งเป็นช่วงที่ข้อมูลของกระบวนการยังมีจำกัด และยังไม่มีแบบรายละเอียดที่สมบูรณ์ และ HAZID มักใช้การพิจารณาปัจจัยพื้นฐาน เช่น คุณสมบัติของสารเคมี, ชนิดอุปกรณ์, สภาพแวดล้อม และผังโรงงาน เพื่อจัดทำรายการอันตรายในภาพรวมของทั้งกระบวนการ
      • HAZOP (Hazard and Operability Study): เป็นเครื่องมือที่ต้องการข้อมูลรายละเอียดที่ค่อนข้างนิ่งและเป็นปัจจุบัน โดยเฉพาะ ต้องมีแบบ P&ID (Piping and Instrumentation Diagrams) รวมถึงรายละเอียดของอุปกรณ์และขั้นตอนการปฏิบัติงาน

ปัญหาด้านการจัดการข้อเสนอแนะที่ได้จาก HAZID/HAZOP (Action Close-out)

  • Finding: ระบบการตรวจสอบก่อนการเดินเครื่อง (Pre-Startup Safety Review – PSSR) ล้มเหลว เนื่องจากพบว่ายังมีรายการข้อเสนอแนะที่เกิดจากการทำ HAZID/HAZOP ค้างอยู่ในระบบ (Pending) และไม่มีการเคลียร์ให้ชัดเจนก่อนการเดินเครื่องจริง ซึ่งอาจจะนำไปสู่อุบัติเหตุร้ายแรงได้ (การไม่ยอมปิด action ในระยะเวลาที่กำหนดยังสื่อถึง weakness of management commitment to process safety ด้วย)
    • Recommendation: ทางหน่วยงาน Corporate ต้องเร่งสื่อสารปัญหานี้ให้ทุกพื้นที่ปฏิบัติงาน (Asset) รับทราบ เพื่อให้ตระหนักถึงความสำคัญของการปิดรายการ (Action close-out) จากการทำ PHA ให้เสร็จสิ้นก่อนเริ่มกระบวนการ

ปัญหาการละเลยความเปลี่ยนแปลงแบบสะสม (Creeping Change) และการทบทวน HAZOP

  • Finding: ขาดการทบทวนรายงาน HAZOP ใหม่ (Re-validation) เพื่อประเมินความเปลี่ยนแปลงในกระบวนการที่ค่อยๆ สะสม (Creeping change) ตัวอย่างเช่น รายงาน HAZOP ทำไว้ตั้งแต่ปี 2015 แต่ปัจจุบันปริมาณน้ำในกระบวนการเพิ่มขึ้นจากที่ออกแบบไว้เดิม แต่ก็ไม่ได้ถูกนำมาประเมินความเสี่ยงซ้ำ ซึ่งอาจนำไปสู่การทำงานล้มเหลวของอุปกรณ์หรือระบบได้
  • Recommendation:
    • ให้ทำการศึกษา HAZID เฉพาะในประเด็น Creeping Change และนำรายงาน HAZOP เดิมทั้งหมดมาทบทวนใหม่หากมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น
    • ในการจัดทำแผน Re-HAZOP ตามวงรอบ จะต้องบังคับให้เพิ่มหัวข้อ “Creeping Change” เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาเสมอ เพื่อให้สามารถดักจับความเปลี่ยนแปลงในกระบวนการทั้งหมดได้

Preliminary Hazard Analysis (PrHA) การชี้บ่งอันตรายเบื้องต้น

บทความนี้จะอธิบายถึง Preliminary Hazard Analysis (PrHA) ว่าคืออะไร มีความหมายอย่างไร ประโยชน์ของการศึกษา PrHA คืออะไร

Process Hazard Analysis (PHA)

บทความนี้จะอธิบายถึงเทคนิคต่างๆที่ใช้ในการวิเคราะห์ความอันตรายของกระบวนการ Process Hazard Analysis โดยอธิบายเทคนิคอย่างง่ายๆ และมีกสรเปรียบเทียบข้อดีข้อเสียของแต่ละเทคนิค

Service 3

$199

Navigating life’s intricate fabric, choices unfold paths to the extraordinary, demanding creativity, curiosity, and courage for a truly fulfilling journey.