Pump Hunting Zone

Hunting Zone หรือมักถูกเรียกว่าพื้นที่การทำงานที่ไม่เสถียร – Unstable Operating Region เกี่ยวข้องโดยตรงกับลักษณะกราฟความสัมพันธ์ระหว่าง Head และ Flow (H-Q Curve) ของปั๊มที่ไม่เหมาะสม โดยมีรายละเอียดดังนี้

Hunting เกิดขึ้นได้อย่างไร?

ปกติแล้ว กราฟสมรรถนะของปั๊มที่ดีควรเป็นแบบ “Stable Curve” (เสถียร) คือกราฟที่ค่า Head จะค่อยๆ ลดลงเมื่ออัตราการไหล (Flow) เพิ่มขึ้น หรือกลับกันคือ เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจนถึง Shut-off pressure (Continuously Rising to Shut-off)

แต่ปั๊มบางชนิด (มักเป็นปั๊มที่มีค่า Specific Speed ต่ำ) จะมีกราฟแบบ “Unstable” หรือมี “Hump” (หลังเต่า) คือ เมื่อเริ่มจาก Flow เป็น 0 (Shut-off) ค่า Head จะ เพิ่มขึ้น ช่วงหนึ่งก่อน (Positive Slope) จนถึงจุดสูงสุด (Peak) แล้วค่อยลดลงตามปกติ

Hunting Zone คือช่วงพื้นที่ทางด้านซ้ายของจุดยอดกราฟนี้ (ช่วงที่กราฟกำลังไต่ขึ้น)

ในช่วง Hunting Zone หากลากเส้น System Curve (ความต้องการของระบบ) ตัดผ่านกราฟปั๊ม อาจจะเกิดจุดตัดได้ถึง 2 จุด (คือจุดที่ Flow ต่ำและ Flow สูงที่ให้ Head เท่ากัน)

Hunting อันตรายอย่างไร

การแกว่งตัว (Surging/Oscillation): เมื่อปั๊มทำงานในโซนนี้ ปั๊มจะไม่สามารถรักษาจุดทำงานให้นิ่งได้ หาก Head ของระบบสูงกว่า Head ที่ปั๊มทำได้ในช่วงนั้น Flow จะหยุดไหลชั่วขณะ (Flow drops to zero) ทำให้เช็ควาล์วปิด เมื่อวาล์วปิด Head ในท่อจะตกลง ปั๊มก็จะดันน้ำออกมาใหม่ วนเวียนไปมา

อาการ: ระบบจะเกิดการกระชากไปมา (Surge back and forth) ระหว่างจุดที่ไม่มีการไหล (No flow) กับจุดที่มีแรงดันสูงสุด สลับกันไปเรื่อยๆ คล้ายเครื่องยนต์ที่รอบเดินเบาไม่นิ่ง (Hunts for speed)

ทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนสูง (Vibration) และเสียงดังจากการกระแทกของน้ำ (Water Hammer) หรือเช็ควาล์วกระแทก อาจทำให้เพลาขาด ซีลรั่ว หรือท่อแตกได้จากการเปลี่ยนแปลงแรงดันฉับพลัน