การชี้บ่งอันตรายทางระบบไฟฟ้า EHAZOP สำหรับหม้อแปลงไฟฟ้า Transformers

การศึกษาชี้บ่งอันตรายทางด้านไฟฟ้ามีความสำคัญทั้งในด้านงานตรวจสอบการออกแบบดูระบบความปลอดภัย รวมถึงพิจารณาสถานที่ตั้งว่าเหมาะสมหรือไม่

• เฟซบุ๊ค
• LinkedIn
• ยูทูบ

หม้อแปลงไฟฟ้า หรือ Transformers คืออะไร

พื้นฐานของเครื่องแปลงไฟฟ้า หรือ Transformer คือเครื่องจักรที่ใช้เปลี่ยนแรงดันไฟฟ้าสลับ มีทั้งแบบเปลี่ยนแรงดันไฟฟ้าให้สูงขึ้นเพื่อลดการสูญเสียในระหว่างการขนส่ง 48kV, 24kV หรือเปลี่ยนให้น้อยลงเพื่อใช้งานในอุปกรณ์ต่างๆ 220V, 110V หรือเพื่อความปลอดภัย เช่น 12V, 6V เป็นต้น

โดยอาศัยการทำงานของเส้นแรงแม่เหล็กจากกระแสไฟฟ้าไปเหนี่ยวนำขดลวดตัวนำดังรูปข้างล่าง

ส่วนประกอบหลักของหม้อแปลงไฟฟ้ามีอะไรบ้าง

หม้อแปลงไฟฟ้ามีส่วนประกอบย่อยๆ มากมายหลายชิ้น ขึ้นอยู่กับชนิดของหม้อแปลงไฟฟ้าว่าเป็นแบบ หม้อแปลงแบบแห้ง Dry Transformers หม้อแปลงแบบจุ่มในน้ำมัน Oil-Immersed Transformers ซึ่งก็สามารถแยกย่อยลงไปได้อีก ขึ้นอยู่กับชนิดการหล่อเย็น ว่าหล่อเย็นด้วยตัวเอง Self-cooled หล่อเย็นด้วยระบบอากาศภายนอก Force by air-cooled หล่อเย็นด้วยระบบน้ำ Water-cooled

แต่อย่างไรก็แล้วแต่ ส่วนประกอบหลักของหม้อแปลงไฟฟ้าก็จะประกอบไปด้วย

• แกนเหล็กเหนี่ยวนำ หรือ Core
• ขดลวดเหนี่ยวนำ หรือ Winding
• ขั้วต่อสายไฟ หรือ Terminal
• อุปกรณ์ระบายความร้อน หรือ Coolant แบบต่างๆ
• ฉนวน หรือ Insulation

สาเหตุหลักของหม้อแปลงไฟฟ้าเสียหายมีอะไรบ้าง

สาเหตุหลักๆที่หม้อแปลงไฟฟ้า หรือ Transformer เสีย ได้แก่

• ความร้อน
• ไฟไหม้
• สิ่งสกปรกจากภายนอก เช่น ฝุ่น ความชื้น
• ปริมาณการใช้ที่มากเกินขนาดที่ออกแบบ
• การเสื่อมสภาพของฉนวน

ปัญหา	ตัวอย่าง สาเหตุ
ความร้อน	– การไม่ทำงานของระบบหล่อเย็น – แรงขันเกิน หรือ torque over ตรงจุดต่อที่สำคัญอาจสร้างความต้านทานที่มากเกินไป
ไฟไหม้	– ตำแหน่งที่ตั้งของหม้อแปลงไม่เหมาะสมกับชนิดของหม้อแปลงไฟฟ้า – ความร้อนที่มากเกินทำให้เกิดการระเหยของชุดหล่อเย็น โดยเฉพาะถ้าเป็นชนิดใช้น้ำมันเป็นสารหล่อเย็น อาจทำให้เกิดก๊าซไวไฟในพื้นที่ติดตั้งได้ – การเสื่อมสภาพของฉนวนภายใน
สิ่งสกปรก เช่น ฝุ่น ความชื้น	– ตำแหน่งที่ตั้งของหม้อแปลงไม่เหมาะสมกับชนิดของหม้อแปลงไฟฟ้า
ปริมาณการใช้ที่มากเกินไป	– การเพิ่มการใช้งานของอุปกรณ์ – การไม่ได้พิจารณาการเริ่มใช้งาน starting ของอุปกรณ์อย่างเป็นระบบ
การเสื่อมสภาพของฉนวนภายใน	– สิ่งสกปรก เช่น ฝุ่น ความชื้น – ปริมาณการใช้ที่มากเกินไปเป็นระยะเวลานาน overload หรือ over voltage